Γκάμπυ το όνομα της

May 10, 2018

1/10
Please reload

Featured Posts

Περί παιδείας σκέψεις

April 19, 2017

 

 

Το μυαλό είναι φωτιά που πρέπει να ανάψεις

κι όχι δοχείο που πρέπει να γεμίσεις.

Πλούταρχος

 

 

 

Ίσως να μην φταις εσύ.

Ίσως να φταίει που στην χώρα μας,

έχει επικρατήσει η αντίληψη ότι

οι έννοιες των όρων «Παιδεία» και «Εκπαίδευση» ταυτίζονται,

ότι σημαίνουν το ίδιο πράγμα.

 

Θα σε βοηθήσω όμως.

Θα προσπαθήσω να στα διαχωρίσω

και να στα ξεκαθαρίσω.

Ναι, εγώ.

 

Κατά το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας του Γ. Μπαμπινιώτη

Εκπαίδευση είναι

Η συστηματική διαδικασία μετάδοσης γνώσεων

και ανάπτυξης δεξιοτήτων σχετικά με συγκεκριμένο αντικείμενο.

(τεχνική, επαγγελματική, … εκπαίδευση)

Παιδεία είναι

Η συστηματική καλλιέργεια της προσωπικότητα ενός ανθρώπου,

η διαδικασία αγωγής που στοχεύει στην άνοδο

του πνευματικού και ηθικού επιπέδου κάποιου.

Αγωγή, κουλτούρα, μόρφωση.

 

Παιδεία επομένως, δεν είναι η εκπαίδευση.

Αυτό το αντιλαμβάνεσαι;

Παιδεία δεν είναι οι ακαδημαϊκές γνώσεις,

ούτε η αποστήθιση.

Ούτε παιδεία είναι η εξειδίκευση.

 

Λέγοντας Παιδεία

ασφαλώς δεν εννοούμε τη συστηματική σχολική παιδεία,

αλλά κάθε στιγμή ζωής

όπου κάποια πνευματική δύναμη

προσφέρει ένα άλλο διαφορετικό νόημα

σε κάποιον που δεν το κατέχει.

Αυτή η τεράστια δύναμη μπορεί να είναι ο δάσκαλος,

ο γονέας, ο αδελφός, ο φίλος,

ο πνευματικός πατέρας, ο κήρυκας,

ο αθλητής, ο καλλιτέχνης, ο ηθοποιός.

Μπορεί ακόμα να είναι και ένα γλυκό τραγούδι,

μια εικόνα, ένα μνημείο,

ένας απέραντος κάμπος γεμάτος αγριολούλουδα,

η φύση ολόκληρη,

τα βουνά, οι κάμποι, τα δάση, οι θάλασσες.

Και η λεγόμενη αυτοπαιδεία χωράει σ’ αυτόν τον ορισμό.

 

Η Παιδεία είναι μια αδιάκοπη λειτουργία της ζωής,

που μας καταλαμβάνει από τη στιγμή που θα γεννηθούμε

και μας παρακολουθεί,

άλλοτε πιο έντονη,

σε ξύπνιο και σε ύπνο,

ως την τελευταία μας πνοή.

Αισθητική Παιδεία Ελληνικού Λαού / Απόσπασμα

 

Παιδεία λοιπόν είναι το σύνολο των ιδανικών,

το σύνολο των αντιλήψεων και των αξιών

που διέπουν τη ζωή κάθε ανθρώπου.

 

Παιδεία είναι η καλλιέργεια της ψυχής,

η καλλιέργεια του νου

του συναισθήματος

του πνεύματος

του σώματος.

Και είναι έργο ζωής.

Αυτό είναι παιδεία.

Κατάλαβες;

Γι ‘ αυτό πάψε να την συγχέεις με την εκπαίδευση.

Υπάρχουν ουσιώδεις διαφορές ανάμεσα τους

και θα έπρεπε να το γνωρίζεις.

Ειδικά εσύ που έχεις λάβει «παιδείας».

 

Γιατί η παιδεία φίλε μου,

απευθύνεται στην καρδιά κάθε ανθρώπου.

Απευθύνεται στην ψυχή

και στην οντότητά του.

 

Γιατί παιδεία είναι οι αξίες,

το ήθος,

η αλήθεια,

η δικαιοσύνη,

η ελευθερία.

 

Γιατί η παιδεία αγαπητέ μου,

απευθύνεται στην καρδιά του ανθρώπου.

Η παιδεία καλλιεργεί την αγάπη.

Προς τον συνάνθρωπο,

προς τη φύση,

προς τις τέχνες,

προς την πατρίδα.

 

Γιατί η παιδεία ολοκληρώνει τον άνθρωπο.

Και ηθικά

και πνευματικά

και πολιτιστικά.

 

Εκπαίδευση

Η καλλιέργεια, με συστηματική διδασκαλία και άσκηση

σε ειδικά ιδρύματα (σχολεία κ.ά.),

των διανοητικών και σωματικών ικανοτήτων και δεξιοτήτων των ατόμων,

κυρίως των παιδιών και των νέων,

για να μπορέσουν να ασκήσουν κάποιες επαγγελματικές

ή άλλες δραστηριότητες.

 

Εκπαίδευση είναι μορφή εξειδικευμένης κοινωνικοποίησης

που ασκείται κατά κανόνα από φορείς

που βρίσκονται έξω από την οικογένεια

και έχει ως περιεχόμενό της την μετάδοση γνώσεων,

δεξιοτήτων και μορφών ενέργειας ή συμπεριφοράς.

«Λεξικό της κοινωνιολογίας της εκπαίδευσης»

 

Συνακόλουθη της παιδείας.

Βελτιώνει νοητικά τον άνθρωπο.

Του παρέχει τη γνώση και τις δεξιότητες που χρειάζεται

για την μεγιστοποίηση των υλικών του αγαθών

και την επικράτηση του πάνω στη φύση,

με στόχο την αύξηση της παραγωγής,

την βελτίωση των συνθηκών της ζωής

και  κάλυψη των βιοτικών αναγκών του.

 

Οι σκοποί της εκπαίδευσης

εξαρτώνται από τις ανάγκες που έχει

και τις προτεραιότητες που θέτει

η κάθε κοινωνία.

Γι’ αυτό  και ποικίλλουν από εποχή σε εποχή

και από κοινωνία σε κοινωνία.

 

Αντιλαμβάνεσαι  την διαφορά;

Συνειδητοποιείς τις εξαρτήσεις της εκπαίδευσης

σε αντίθεση με την ελευθερία της παιδείας;

 

Γιατί μπορεί να έχεις λάβει εκπαίδευσης

(και όχι παιδείας, όπως λάθος επικαλείσαι),

αλλά δεν ξέρω αν έχει κατακτήσει την παιδεία.

Δεν ξέρω αν έχεις κατακτήσει την ελευθερία

και τον σεβασμό της σκέψης του ανθρώπου.

Και μάλλον δεν έχεις.

Γιατί ακόμα διαχωρίζεις τους ανθρώπους

σε αυτούς που έχουν λάβει εκπαίδευσης

και σε αυτούς που δεν έχουν.

 

Έχεις δρόμο λοιπόν μπροστά σου.

 

Γιατί η παιδεία είναι το μοναδικό μέσο

για την απελευθέρωση του ανθρώπου από τα δεσμά της άγνοιας,

του φόβου και του δογματισμού.

Γνώμονάς της είναι ο σεβασμός της σκέψης του ανθρώπου,

που δεν προσπαθεί να τη φυλακίσει σε καλούπια,

και στόχος της η καλλιέργεια του κριτικού στοχασμού,

του προβληματισμού, της αμφιβολίας

και του ανθρωπιστικού ιδανικού.

Άρης Γιαβρής
 

 

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

  • Black Facebook Icon
  • Black Instagram Icon
  • Black Flickr Icon
  • Black Tumblr Icon

© 2016 by Emmanuelle A. | Glyfada | Athens | Greece